“Quá trình này diễn ra cực kỳ nhanh,” Josh Knowles, người sáng lập và kỹ sư trưởng tại công ty phát triển phần mềm Frescher Southern LTD, cho biết. “Chúng ta đang trải qua một điều gì đó giống như một bước chuyển ngay lúc này”
Bước chuyển đó đã dẫn đến một loạt công cụ lập trình tích hợp AI cạnh tranh để trở thành kẻ thống trị trong lĩnh vực mới mẻ này. Nhiều công cụ dẫn đầu hiện nay đến từ những startup chưa từng tồn tại cách đây vài năm. Tuy nhiên, các ông lớn công nghệ không đứng ngoài cuộc, nhiều lựa chọn hàng đầu khác đến từ những tên tuổi sừng sỏ như Microsoft và các phòng thí nghiệm AI được đầu tư mạnh như Anthropic.
Abhay Bhargav, người sáng lập kiêm giám đốc nghiên cứu tại công ty bảo mật AppSecEngineer, cho biết AI đã thay đổi cách công ty của ông vận hành. “Chúng tôi sử dụng AI để xây dựng rất nhiều nguyên mẫu (proof-of-concept) và sản phẩm khả thi tối thiểu (MVP) nhằm khởi động các dự án.”
Tốc độ thay đổi nhanh chóng khiến các kỹ sư phần mềm hào hứng với AI có thể cảm thấy như đang nhảy giữa các công cụ lập trình như đang vượt thác bằng bè. Tuy vậy, vẫn có một số công cụ nổi bật đủ ổn định để trở thành nền tảng.
Cursor
Cursor, ra mắt vào năm 2023 bởi phòng thí nghiệm AI Anysphere, là công cụ lập trình tích hợp AI đầu tiên đạt được sự phổ biến rộng rãi trong cộng đồng lập trình viên và vẫn là môi trường phát triển tích hợp (IDE) chuyên về AI phổ biến nhất hiện nay.
IDE là phần mềm phát triển cung cấp bộ công cụ toàn diện, bao gồm quản lý tập tin, soạn thảo mã, biên dịch, gỡ lỗi và nhiều tính năng khác. Cursor được phát triển từ nền tảng của Visual Studio Code (VSCode) – IDE phổ biến nhất thế giới. Việc dựa trên VSCode giúp Cursor có giao diện và trải nghiệm quen thuộc với nhiều lập trình viên, từ đó nhanh chóng lan truyền nhờ hiệu ứng truyền miệng trên các nền tảng như Reddit, X (Twitter), YouTube và mạng xã hội khác.
Cursor sở hữu tính năng tự động hoàn thành mã bằng AI, tự động viết lại mã để sửa lỗi cú pháp và khả năng khai thác tài liệu nội bộ hoặc nguồn trực tuyến để AI hiểu ngữ cảnh mã tốt hơn. Gần đây, Cursor còn bổ sung chế độ “agent mode” để xử lý lập trình nhiều bước trên toàn bộ mã nguồn.
Bhargav cho biết dù thường xuyên thử các IDE AI khác, ông luôn quay về dùng Cursor vì chất lượng mã và độ tin cậy. “Phần lớn công cụ khác không làm tốt như Cursor,” ông nhận xét.
Claude Code
Trong khi Bhargav ưa chuộng Cursor, Josh Knowles lại dựa vào một công cụ lập trình AI hoàn toàn khác nhưng cũng rất phổ biến: Claude Code của Anthropic.
Ra mắt vào tháng 2, Claude Code nổi bật vì không phải là một IDE. Thay vào đó, nó hoạt động trực tiếp trong terminal của MacOS hoặc dòng lệnh Linux—một lựa chọn lý tưởng cho các lập trình viên ưa thích làm việc trên giao diện dòng lệnh văn bản.
“Claude Code trong vài tháng qua đã trở thành phần không thể thiếu trong quy trình của tôi,” Knowles chia sẻ. “Tôi chạy nó từ dòng lệnh trên một màn hình phụ, chuyển đổi giữa nó và VSCode rất linh hoạt.”
Knowles cũng ưa chuộng Claude Code vì ông có thể kiểm soát quy trình làm việc nhiều hơn. Dù từng thử qua một số IDE AI như Cursor, ông không hài lòng với tính năng tự động hoàn thành và xử lý lỗi vì cảm thấy chúng làm ông giảm đi nhận thức về cách mã hoạt động.
“Tôi vẫn là người đứng đầu kỹ thuật, dù có dùng Claude Code,” ông nói. “Tôi cần biết chính xác AI đang làm gì.”
Windsurf
Windsurf, ban đầu được phát hành bởi Codeium dưới tên Windsurf Editor, nhanh chóng khẳng định vị thế là đối thủ chính của Cursor. Tốc độ phát triển của công cụ này mạnh đến mức Codeium đổi tên công ty thành Windsurf vào tháng 4 năm 2025. Và đến tháng 5/2025, OpenAI đã mua lại Windsurf với giá 3 tỷ USD.
Giống như Cursor, Windsurf được phát triển từ mã nguồn của VSCode và cung cấp giao diện quen thuộc cùng loạt tính năng AI: tự sửa lỗi cú pháp, hiểu mã nguồn cùng tài liệu đi kèm, hỗ trợ AI tác nhân (agentic AI) có thể chỉnh sửa nhiều tập tin trên toàn bộ dự án.
Điểm nổi bật của Windsurf là Cascade – một giao diện hiển thị cạnh mã nguồn, cho phép truy cập vào tác nhân AI có khả năng thực hiện các nhiệm vụ nhiều bước. (Cursor cũng có agent mode nhưng giao diện của nó chưa được đánh giá cao bằng.) Windsurf còn khác biệt ở chỗ có thể hoạt động không chỉ trong IDE của chính nó, mà còn dưới dạng tiện ích mở rộng cho các IDE phổ biến khác như Jetbrains.
Dù là một tên tuổi lớn—nay lại thuộc sở hữu của OpenAI—nhưng độ phổ biến của Windsurf vẫn có phần kém hơn hai cái tên đứng đầu.
Bhargav chỉ dùng thử một thời gian ngắn rồi quay lại Cursor, còn Knowles thì chưa từng thử qua. Bhargav nhận xét: “Thật lòng mà nói, tôi chưa gặp nhiều người sử dụng Windsurf.” Knowles cũng đồng tình, cho biết: “Tôi hầu như không nghe thấy ai nhắc đến Windsurf, khác hẳn với Claude Code.”
VSCode (và các tiện ích mở rộng)
Như đã nói, cả Cursor và Windsurf đều được phát triển từ VSCode. Vậy tại sao lập trình viên không dùng trực tiếp VSCode?
Microsoft tích hợp AI vào VSCode một cách chậm rãi và thận trọng hơn so với các startup cạnh tranh. Các phiên bản đầu tiên của GitHub Copilot nhận được phản hồi khá trái chiều. Thêm vào đó, tính năng agent mode trong GitHub Copilot được Microsoft công bố vào tháng 2 là muộn hơn nhiều so với đối thủ. Dù nay đã khả dụng, tính năng này vẫn ở trạng thái “preview” với quyền truy cập giới hạn.
Dù vậy, tại hội nghị Microsoft Build 2025 (nơi tác giả bài viết tham dự), không khí hào hứng về Copilot dường như được thổi bùng trở lại. Các lập trình viên từng rời sang Cursor và Windsurf có thể sẽ quay lại nếu Microsoft cải tiến thêm về AI.
VSCode cũng hỗ trợ hệ thống tiện ích mở rộng phong phú, cho phép bên thứ ba thêm các tính năng AI. Một số tiện ích phổ biến có thể kể đến: Cline, Roo Code, Continue.dev và Tabnine.
Công cụ “Vibe Coding”
Tất cả các công cụ trên đều tích hợp AI, nhưng nói chúng dành cho “vibe coding” thì vẫn hơi quá. Nhà khoa học máy tính Andrej Karpathy từng mô tả vibe coding là việc bạn có thể “quên rằng mã nguồn tồn tại.” Tuy nhiên, các công cụ kể trên vẫn đòi hỏi người dùng phải hiểu lập trình và môi trường phát triển.
Nhưng nếu bạn thực sự chỉ muốn “vibe”, vẫn có các công cụ AI phục vụ mục tiêu đó. Một số cái tên nổi bật bao gồm: Lovable, Replit, Bolt và Firebase của Google.
Các công cụ này bắt đầu bằng giao diện trò chuyện, nơi người dùng mô tả điều mình muốn xây dựng mà không cần viết mã. Chúng chạy hoàn toàn trên trình duyệt, không cần cài đặt phần mềm. Với các dự án nhỏ, người dùng gần như không cần xem hoặc chỉnh sửa mã — đúng chất “quên mã nguồn tồn tại”.
Và còn nhiều hơn nữa
Tất cả các công cụ trên vẫn chỉ là phần nổi của tảng băng.
OpenAI đã ra mắt “tác nhân kỹ sư đám mây” mang tên Codex vào tháng 5. Mistral – hãng đứng sau các mô hình mã nguồn mở Mistral và Codestral – đã tung ra Mistral Code vào tháng 6. Apple cũng công bố loạt công cụ lập trình AI mới tại hội nghị nhà phát triển tháng 6. Một nhóm lập trình viên nhỏ khác thì ưa chuộng Zed – một IDE AI được xây dựng lại hoàn toàn từ đầu, không dựa trên VSCode. Ngoài ra còn có các công cụ AI cực đoan hơn như Devin, tự xưng là “kỹ sư phần mềm AI toàn diện.”
Liệu những cái tên mới này có thể vượt qua các ông lớn hiện tại hay không vẫn còn là ẩn số. Nhưng nếu điều đó xảy ra, cũng chẳng có gì đáng ngạc nhiên. Rất nhiều công cụ phát triển AI phổ biến ngày nay còn chưa tồn tại cách đây một năm.
Điều duy nhất không thay đổi trong lĩnh vực này, chính là sự thay đổi liên tục — và điều đó cũng đúng với cả các IDE lẫn công cụ lập trình hỗ trợ AI.
Nguồn: The Best AI Coding Tools You Can Use Right Now
#AICoding #Cursor #Windsurf #ClaudeCode #VSCode #Copilot #VibeCoding #binhdanAI
